Utrata pracy – uprawnienia

Informacje

Jezeli pracownik w Irlandii zostaje zwolniony z pracy musi otrzymac formularz P45, a takze moze miec pewne uprawnienia, w tym do okresu wypowiedzenia i ekwiwalentu pienieznego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, do którego nabyl prawo – patrz ponizej.

Formularz P45

Jesli pracownik odchodzi z pracy, pracodawca musi przekazac mu formularz P45. Jest to dotychczasowy wykaz zarobków oraz potracen podatku i skladek PRSI odprowadzanych przez pracodawce. Jest to bardzo wazny dokument. Moze okazac sie niezbedny w sytuacjach:

• Zmiany pracy - wtedy nalezy go przekazac nowemu pracodawcy, aby uniknac placenia nadzwyczajnego podatku
• Bycia bezrobotnym, co pozwala na ubieganie sie o zwrot podatku lub o swiadczenia socjalne.

Jesli pracodawca nie przekaze pracownikowi formularza P45, pracownik powinien o niego poprosic.

Wypowiedzenia

W Irlandii osobom zwalnianym z pracy moze przyslugiwac zachowanie okresu wypowiedzenia. Oznacza to, ze pracownik otrzymuje powiadomienie, ze w najblizszej przyszlosci jego praca dobiegnie konca oraz informacje o dacie zakonczenia pracy. Dlugosc okresu wypowiedzenia zalezy przede wszystkim od umowy o prace. Oprócz tego, prawo okresla minimalna dlugosc okresu wypowiedzenia. Pracodawca moze na mocy umowy o prace wydluzyc ustawowy okres wypowiedzenia, lecz nie moze go skrócic. W Irlandii ustawy przyznajace pracownikom prawo do okresu wypowiedzenia nazywaja sie Ustawami o minimalnym okresie wypowiedzenia i warunkach zatrudnienia z lat 1973 -2001 roku.

Ustawowy minimalny okres wypowiedzenia przysluguje osobom, które przepracowaly dla danego pracodawcy przynajmniej 13 tygodni.

Minimalny okres wypowiedzenia

Przyslugujacy zgodnie z prawem okres wypowiedzenia zalezy od okresu przepracowanego dla danego pracodawcy.

Przyslugujacy na mocy umowy o prace okres wypowiedzenia moze byc dluzszy od minimalnych okresów wymienionych powyzej, przy czym jakiekolwiek postanowienie umowy o prace ograniczajace okres wypowiedzenia jest niewazne. Oznacza to zasadniczo, ze umowa o prace moze przewidywac dluzszy okres wypowiedzenia od okreslonego w ustawie. Jesli natomiast umowa przewiduje okres wypowiedzenia krótszy niz ustawowy, ta czesc umowy, która zawiera takie postanowienie, nie odnosi skutków prawnych. Na mocy ustawy nie wykluczono jednak mozliwosci zrzeczenia sie przez pracownika czy pracodawce prawa do okresu wypowiedzenia okreslonego w ustawie. Ponadto ustawa nie zakazuje sytuacji, w których na wlasne zyczenie pracownik akceptuje platnosc w zamian za rezygnacje z okresu wypowiedzenia. Pracodawca moze wymagac od pracownika swiadczenia pracy w trakcie trwania okresu wypowiedzenia, ale w przypadku gdy pracodawca wyjdzie z taka propozycja pracownik moze zaakceptowac platnosc w zamian za rezygnacje z okresu wypowiedzenia. Oznacza to, ze pracownik nie musi pracowac w okresie pomiedzy otrzymaniem wypowiedzenia a zakonczeniem stosunku pracy, lecz otrzyma takie samo wynagrodzenie, jakie otrzymalby, gdyby pracowal.

W trakcie okresu wypowiedzenia pracownik powinien otrzymywac normalne wynagrodzenie. Dotyczy to równiez sytuacji, w których pracownik otrzymuje platnosc zamiast zachowania okresu wypowiedzenia.

Zrzeczenie sie prawa do okresu wypowiedzenia

W Irlandii przepisy prawne dotyczace zatrudnienia przewiduja, ze za zgoda pracodawcy, pracownik moze zrzec sie swojego prawa do okresu wypowiedzenia. Ponadto pracodawca i pracownik moga wspólnie uzgodnic platnosc zamiast wynagrodzenia. Jezeli pracownik zaakceptuje taka platnosc, data zakonczenia stosunku pracy jest data, z która uplynalby okres wypowiedzenia (gdyby zostal przyznany). Prawa te sa okreslone w ust. 7 Ustawy o minimalnym okresie wypowiedzenia i warunkach zatrudnienia z 1973 roku.

Zwolnienie

Pracodawca moze rozwiazac umowe o prace bez zachowania okresu wypowiedzeniaza powazne naruszenie obowiazków pracowniczych, lecz pracownik moze zakwestionowac zasadnosc takiego postepowania.

Ekwiwalent pieniezny za urlop wypoczynkowy

Wynagrodzenie za urlop: Jezeli zatrudnienie dobiega konca, pracownik ma prawo do otrzymania ekwiwalentu pienieznego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, do którego nabyl prawo. Wysokosc ekwiwalentu powinna byc taka, jak kwota, która wyplacono by pracownikowi, gdyby wykorzystal urlop. Koniec zatrudnienia to jedyna sytuacja, w której zgodnie z prawem mozna wyplacic pracownikowi ekwiwalent pieniezny zamiast udzielic mu urlopu wypoczynkowego.

Dni ustawowo wolne od pracy: Jezeli zatrudnienie ustaje w czasie tygodnia konczacego sie dniem poprzedzajacym dzien ustawowo wolny od pracy, a pracownik pracowal u danego pracodawcy przez poprzednie 4 tygodnie, powinien on otrzymac dodatkowa wyplate dniówki za dzien ustawowo wolny od pracy. Dotyczy to takze pracowników zatrudnionych w niepelnym wymiarze czasu, którzy nabyli prawo do dnia ustawowo wolnego od pracy, pracujac co najmniej 40 godzin w ciagu poprzednich 5 tygodni.

Jak skladac podanie

Pracodawca jest odpowiedzialny za zapewnienie odpowiedniego okresu wypowiedzenia. Osoby majace problemy z dochodzeniem tego prawa powinny zwrócic sie do zwiazków zawodowych (jezeli istnieja one w zakladzie pracy) lub skierowac sprawe do Apelacyjnego Sadu Pracy wypelniajac formularz T-1A.

W razie sporów dotyczacych ekwiwalentu pienieznego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy nalezy zwracac sie do Pelnomocnika ds. Praw Pracowniczych (Rights Commissioner) na formularzu wniosku do Pelnomocnika ds. Praw Pracowniczych (pdf). Jezeli to roszczenie pracownika laczy sie z innym roszczeniem, dotyczacym np. zwolnienia, okresu wypowiedzenia lub redukcji, nalezy skierowac sprawe do Sadu Apelacyjnego ds. Zatrudnienia (Employment Appeals Tribunal).

Jezeli pracownik nie otrzymal formularza P45, odchodzac z pracy, powinien najpierw poprosic o niego pracodawce. Jezeli pracodawca nie wyda go, nalezy skontaktowac sie z lokalnym urzedem podatkowym. Urzad skarbowy skontaktuje sie z pracodawca i uzyska formularz P45 dla pracownika. W przypadku rozpoczecia nowej pracy urzad skarbowy przesle pracownikowi nowe zaswiadczenie o wysokosci przyslugujacych mu ulg (tax credit certificate), by w nowym miejscu pracy nie musial placic podatku nadzwyczajnego.

Gdzie skladac podanie