Warunki uzyskania odprawy

Informacje

Utrate pracy w Irlandii z powodu takich okolicznosci, jak zamkniecie przedsiebiorstwa badz zmniejszenie ilosci pracowników okresla sie mianem redukcji. Na ogól problem redukcji pojawia sie wówczas, gdy dana posada przestala istniec i nikt nie zostal zatrudniony na miejsce zwolnionego pracownika. Argumentami za dokonaniem redukcji moze byc sytuacja finansowa firmy, brak pracy, reorganizacja zakladu pracy lub calkowite jego zamkniecie.

Ustawy o odprawach z lat 1967-2003 (pdf) zapewniaja minimalne uprawnienie do odpraw pracownikom, którzy przepracowali ustalony okres u danego pracodawcy. Nie wszyscy pracownicy sa uprawnieni do statutowych odpraw, nawet jesli wystapila sytuacja dokonania redukcji. Kwalifikujac osobe do odprawy, pracodawcy i pracownicy musza stosowac sie do statutowych procedur odpraw, aby proces ten przebiegal zgodnie z obowiazujacym prawem.

Przepisy

Aby byc uprawnionym zgodnie z ustawami do uzyskania odprawy, nalezy spelniac nastepujace wymagania:

• nalezy miec 16 lub wiecej lat (jesli redukcja nastapila przed 8 maja 2007 r., trzeba bylo miec mniej niz 66 lat, aby kwalifikowac sie do otrzymania odprawy);
• nalezy byc zatrudnionym na posadzie, która podlega ubezpieczeniu w oparciu o ustawy o ubezpieczeniach spolecznych. Pracownicy pelnoetatowi musza oplacac skladki PRSI klasy A. (Ten warunek nie dotyczy pracowników niepelnoetatowych - patrz ponizej);
• nalezalo pracowac nieprzerwanie dla danego pracodawcy przez co najmniej 104 tygodnie (2 lata).

Ciaglosc zatrudnienia

Decydujac, czy dana osoba pracowala nieprzerwanie dla swojego pracodawcy przez co najmniej 104 tygodnie, uznaje sie, ze nastepujace sytuacje nie przerywaja ciaglosci zatrudnienia:

• pobyt na urlopie macierzynskim, urlopie adopcyjnym, urlopie wychowawczym lub urlopie opiekunczym;
• pobyt poza miejscem pracy przez okres choroby, ustalonej nieobecnosci, urlopu badz zwolnienia;
• zwolnienie z pracy ze wzgledu na redukcje przed uplywem okresu 104 tygodni pracy, a nastepnie ponowne zatrudnienie przez swojego pracodawce w ciagu 26 tygodni trwania tego zwolnienia;
• ponowne zatrudnienie w ciagu czterech tygodni od zwolnienia przez spólke stowarzyszona z poprzednim pracodawca;
• dobrowolne przeniesienie do innego pracodawcy, przy czym zostalo ustalone, ze ciaglosc pracy nie zostala naruszona;
• przyjecie z powrotem na stanowisko na mocy prawodawstwa dotyczacego nieuzasadnionego zwolnienia;
• branie udzialu w strajku lub przebywanie na lokaucie;
• wystapienie sytuacji przejecia zakladu pracy przez nowego wlasciciela.

Te same reguly stosuja sie do praktykantów i moga oni kwalifikowac sie do otrzymania odprawy, jesli nie zostali zwolnieni w ciagu miesiaca od zakonczenia stazu.

Pracownicy zatrudniani przez Biuro Posrednictwa Pracy sa takze chronieni przez prawo dotyczace odpraw. Jesli Biuro Posrednictwa Pracy placi wynagrodzenie, jest odpowiedzialne za wyplacanie odpraw statutowych.

Pracownicy niepelnoetatowi

Ustawa o odprawach z 2003 r. (pdf) zmodyfikowala wymagania ubezpieczeniowe dla odpraw, aby zapewnic prawa pracowników niepelnoetatowych do statutowej odprawy. Ta poprawka dostosowuje ich do ustawy o ochronie pracowników (praca niepelnoetatowa) z 2001 r., która zapewnia, ze pracownicy niepelnoetatowi nie moga byc traktowani gorzej niz odpowiedni pracownicy pelnoetatowi w odniesieniu do warunków zatrudnienia.

Oznacza to, ze prawa niektórych pracowników niepelnoetatowych (pracujacych dorywczo badz zatrudnionych na umowe o dzielo) do statutowej odprawy sa teraz uznawane.

Musialo nastapic zwolnienie

Aby wykazac, ze nastapilo zwolnienie z pracy, musialo wystapic zakonczenie zatrudnienia z lub bez wypowiedzenia.
Nawet jesli osoba pozostaje zatrudniona na czas okreslony lub na umowe o dzielo zwolnienie ma miejsce, jesli ten okres wygasl lub dzielo zostalo wykonane bez odnowienia przez ten sam lub podobny kontrakt.

Zwolnienie ma miejsce równiez wtedy, gdy umowa o prace zostala rozwiazana w okolicznosciach, w których ze wzgledu na zachowanie pracodawcy takie postepowanie pracownika jest usprawiedliwione. Nazywa sie to domniemanym zwolnieniem.

Nieuzasadnione wytypowanie do redukcji

Pomimo ze nastapila sytuacja redukcji, mozna miec podstawy do zazalenia, jesli sposób wytypowania pracowników do redukcji byl nieuzasadniony.

Wybierajac konkretnego pracownika do redukcji, pracodawca powinien stosowac uzasadnione kryteria w uczciwy sposób. Pracownik jest upowazniony do wniesienia skargi w zwiazku z nieuzasadnionym procesem redukcji, jesli uwaza, ze zostal w nieuzasadniony sposób wybrany do redukcji lub uwaza, ze nie istniala realna sytuacja do dokonania redukcji. Przyklady takich sytuacji moga wystapic, gdy zwyczajem i praktyka stosowanymi w danym zakladzie pracy byla zasada „ostatni przyjety jest pierwszym do redukcji”, a wybór danej osoby nie spelnial tej zasady. Innym przykladem jest sytuacja, kiedy umowa o prace przewidywala kryteria wyboru, które nie zostaly nastepnie zastosowane.

Prawo dotyczace nieuzasadnionego zwolnienia z pracy stanowi, ze wybór do redukcji oparty na pewnych specyficznych podstawach moze byc uwazany za nieuzasadniony. Dotyczy to redukcji jako rezultatu dzialalnosci pracownika w zwiazkach zawodowych, zajscia w ciaze czy przekonan religijnych lub politycznych.

Prawo o równouprawnieniu w stosunkach pracy zabrania takze wyboru do redukcji bazujacego na którymkolwiek z ponizszych dziewieciu czynników: plci, stanie cywilnym, stanie rodzinnym, wieku, przekonaniach religijnych, niepelnosprawnosci, rasy, orientacji seksualnej lub przynaleznosci do spolecznosci wedrujacej.

Jak skladac podanie

Wiecej na temat praw do odprawy oraz kwalifikacji do odprawy mozna przeczytac w broszurze pt. Przewodnik po Programie oslon dla zwalnianych pracowników (pdf). Te broszure mozna uzyskac bezplatnie z Krajowej Inspekcji Pracy. Zawiera ona takze przydatna liste czesto zadawanych pytan odnosnie redukcji.

Jesli istnieja podstawy do twierdzenia, ze zostalo sie bezzasadnie wytypowanym do redukcji, mozna wniesc skarge o nieuzasadnionym zwolnieniu na podstawie Ustaw o Nieprawnych Zwolnieniach z lat 1997-2001 (pdf) do Pelnomocnika ds. Praw Pracowniczych (pobierz formularz (pdf) tutaj) lub do Sadu Apelacyjnego ds. Zatrudnienia (pobierz formularz T1A tutaj).

Uwaga: wnoszac skarge na nieuczciwe zwolnienie, nie mozna równoczesnie zaskarzac samej redukcji.

Gdzie skladac podanie