Umowa o prace

Informacje

Kazda osoba zatrudniona w Irlandii i otrzymujaca regularne wynagrodzenie (wage lub salary) automatycznie jest uznawana za posiadajaca umowe o prace, niezaleznie od tego czy umowa zostala zawarta w formie pisemnej.

Umowa bedzie zawierac niektóre lub wszystkie z nastepujacych elementów (niezaleznie od tego, czy zostaly one szczególowo uzgodnione przed pracodawce i pracownika):

• Warunki okreslone przez sady jako zawarte w kazdej umowie o prace. Przykladem moze byc obowiazek kazdego pracodawcy do zapewnienia bezpiecznego miejsca pracy oraz obowiazek kazdego pracownika do wykonywania pracy z jak najlepszym wykorzystaniem swoich umiejetnosci. O tej czesci umowy mówi sie czasem „common law” .
• Warunki musza stanowic czesc umowy, co wynika z ustaw uchwalonych przez Dail. Przykladem moze byc prawo do urlopu macierzynskiego. Takie warunki stanowia czesc umowy, nawet jesli nie zostaly wyraznie uwzglednione w umowie, oraz zastepuja wszelkie porozumienia miedzy pracownikiem a pracodawca w zakresie niepodlegajacym konkretnej ustawie. W zwiazku z tym ustawowe prawo do urlopu macierzynskiego jest nadrzedne wobec jakichkolwiek porozumien pomiedzy pracownikiem a pracodawca przewidujacych rezygnacje pracownika z prawa do urlopu macierzynskiego.
• Warunki okreslone w konstytucji Irlandii musza zostac uwzglednione w kazdej umowie o prace (np. prawo pracownika do wstapienia do zwiazku zawodowego)
• Uklady zbiorowe
• Wspólne regulacje Komisji Pracy
• Prawo UE.

Ponadto czescia umowy moga byc zwyczaje i praktyka przyjete w danym zakladzie pracy. Przykladem moze byc konkretna stawka za nadgodziny.

Zasady

Ustawy o warunkach zatrudnienia (Terms of Employment (Information) Acts) z lat 1994 i 2001 przewiduja obowiazek pracodawcy do przedstawienia pracownikowi pisemnego wykazu warunków zatrudnienia w ciagu pierwszych dwóch miesiecy od rozpoczecia zatrudnienia.

W wykazie warunków musza zostac zawarte nastepujace informacje:

• Imie i nazwisko pracownika oraz imie i nazwisko (nazwa) pracodawcy
• Adres pracodawcy
• Miejsce wykonywania pracy
• Nazwa stanowiska pracy lub charakter pracy
• Data rozpoczecia zatrudnienia
• W przypadku umowy tymczasowej — przewidywany czas trwania umowy
• Szczególowe informacje w przypadku umowy na czas okreslony
• *stawke oraz metode wyliczania wynagrodzenia
• Okres odniesienia dla wyliczania wynagrodzenia dla celów ustawy o minimalnym wynagrodzeniu (National Minimum Wage Act) z 2000 r.
• *okresy, w których wyplacane bedzie wynagrodzenie
• *godziny pracy
• *szczególowe ustalenia dotyczace platnego urlopu
• *informacje dotyczace wynagrodzenia w trakcie urlopu zdrowotnego oraz emerytury
• *okres wypowiedzenia umowy przez pracownika lub pracodawce
• *szczególowe informacje na temat ukladów zbiorowych mogacych miec wplyw na warunki zatrudnienia pracownika.

* W takim przypadku pracodawca moze — w miejsce udzielenia kazdemu pracownikowi szczególowych informacji na pismie — skierowac pracownika do innych dokumentów, np. broszury na temat planu emerytalnego lub ukladu zbiorowego, pod warunkiem ze dokumenty te sa dla pracownika latwo dostepne.

Taki wykaz warunków musi okreslac okres odniesienia stosowany przez pracodawce dla celów wyliczania wynagrodzenia przyslugujacego pracownikowi, zgodnie z ustawa o minimalnym wynagrodzeniu z 2000 r. (na mocy tej ustawy pracodawca moze wyliczyc minimalne przyslugujace pracowników wynagrodzenie w oparciu o okres odniesienia nie krótszy niz jeden tydzien i nie dluzszy niz jeden miesiac).

Wykaz warunków musi równiez informowac pracownika o prawie do otrzymania od pracodawcy pisemnego oswiadczenia zawierajacego srednia stawke godzinowa za kazdy okres odniesienia (z wyjatkiem aktualnego okresu odniesienia) na przestrzeni 12 miesiecy przed data zlozenia przez pracownika stosownego wniosku.

Postepowanie dyscyplinarne i skladanie skarg

Komisja ds. Kodeksu Pracy (Labour Relations Commission) opublikowala kodeks postepowania stanowiacy, ze pracodawca powinien dysponowac pisemnymi wytycznymi dotyczacymi postepowania dyscyplinarnego i skladania skarg przez pracowników, jak równiez ze powinien przekazac ich kopie kazdemu pracownikowi w chwili rozpoczecia zatrudnienia. Kodeks postepowania dotyczacy postepowania dyscyplinarnego i skladania skarg mozna pobrac tutaj. Na mocy ustaw o niezgodnym z prawem zwolnieniu z pracy z lat 1977-2001 na pracodawcy ciazy wymóg poinformowania pracownika na pismie o przebiegu postepowania wymaganym przed zwolnieniem pracownika z pracy. Pracownik musi otrzymac te informacje w ciagu 28 dni od daty zawarcia umowy o prace.

Szczególowe postanowienia w umowach o prace

Od niedawna niektórzy pracodawcy dodatkowo umieszczaja w umowach o prace szczególowe postanowienia ograniczajace mozliwosc pracy pracowników w okreslonych sektorach / w odniesieniu do okreslonych dostawców czy klientów przez pewien okres po ustaniu zatrudnienia. (przykladowo umowa moze stanowic, ze pracownik nie moze pracowac w okreslonym sektorze, dla dostawców lub klientów bylego pracodawcy). Zaden z przepisów irlandzkiego prawa tego nie zabrania. Niemniej jednak zaden przepis równiez na to nie zezwala.

Zasadniczo jest to kwestia prawa zobowiazan umownych — a mianowicie zobowiazan wynikajacych z umowy o prace uzgodnionej i podpisanej przez pracodawce i pracownika. W przypadku watpliwosci zwiazanych z takimi zapisami nalezy zasiegnac porady prawnej u wykwalifikowanego prawnika przed podpisaniem umowy o prace. Niemniej pracownik moze zasiegnac rady prawnika równiez po podpisaniu umowy. Stawki prawników moga byc zróznicowane. Przed zasiegnieciem porady prawnej nalezy wiec zorientowac sie ofertach kilku kancelarii. Szczególowe informacje na temat prawników w Irlandii sa dostepne tutaj.

Okres próbny

Umowa moze przewidywac okres próbny wraz z mozliwoscia jego przedluzenia. Postanowienia ustaw o niezgodnych z prawem zwolnieniach z pracy nie maja zastosowania do zwolnienia pracownika w trakcie okresu próbnego lub szkoleniowego, jesli:

• Umowa o prace zostala zawarta w formie pisemnej
• Okres próbny lub okres szkolenia wynosza maksymalnie rok oraz sa okreslone w umowie.

Powyzszy wylaczenie spod postanowien ustaw nie dotyczy sytuacji, w których zwolnienie nastepuje w zwiazku z czlonkowstwem w zwiazku zawodowym lub z dzialalnoscia zwiazkowa, zajsciem w ciaze lub uprawnieniami wynikajacymi z przepisów dotyczacych ochrony macierzynstwa, urlopu wychowawczego, urlopu adopcyjnego oraz urlopu opiekunczego.

Sposób skladania skarg

Jesli pracodawca nie przedstawi pracownikowi na pismie szczególowych informacji na temat warunków zatrudnienia, pracownik moze wniesc skarge do Rzecznika Praw. W takim przypadku skarge nalezy wniesc w okresie zatrudnienia lub w ciagu 6 miesiecy od jego zakonczenia.

Miejsce skladania skarg